Prompt Mühendisliği
- 1Prompt nedir, model ne "görüyor"
'explain quantum computing to a five year old' 8 kelime ama 25 token -- 'quantum' 5 parçaya bölünüyor. Model cümleni okumaz, sadece bu sayı dizisini görür.
- 2Bağlam penceresi, token ve maliyet
100 token'lık pencerede, 10 mesajlık sohbetin 8 mesajı SİLİNİYOR. Her tur tüm geçmişi tekrar gönderdiği için maliyet doğrusal değil karesel büyüyor.
- 3Prompt anatomisi: görev, bağlam, kısıt, format
'Write something about dogs' 19 token; görev+bağlam+kısıt+format ekleyince 83 token'a çıkıyor (4.4x). Ama bu, bir netleştirme turundan genelde daha ucuz.
- 4Rol ve persona verme
'Sen bir fizik profesörüsün' eklemek, maliyeti 4.1x artırıyor ama AYNI soruyu soruyor. Persona, modelin bilgisini DEĞİL, tonunu ve kaydını değiştirir.
- 5Örnekle öğretme (few-shot)
3 örnek eklemek (few-shot) maliyeti 3.6x artırıyor (67 -> 240 token) ama görevi değiştirmiyor. Model kuralı yazılı açıklamadan değil, örneklerden çıkarsıyor.
- 6Düşünce zinciri (chain-of-thought) ve sınırları
'Adım adım düşün' demek, toplam maliyeti 2.1x artırıyor (116 -> 239 token) -- çoğu ek maliyet çıktıdan (ara adımların yazılmasından) geliyor, istemden değil.
- 7Yapılandırılmış çıktı alma (JSON, şema)
4 gerçekçi model çıktısından sadece 1'i doğrudan json.loads() ile ayrıştırılabiliyor. Sağlam bir ayrıştırıcı (markdown/virgül temizleyen) bunu 4/4'e çıkarıyor.
- 8Prompt'u iyileştirme döngüsü: ölç, değiştir, karşılaştır
3 ölçülebilir kriterle puanlanan 3 prompt varyantı, her seferinde tek bir değişiklikle 1/3'ten 3/3'e çıkıyor -- hangi değişikliğin ne düzelttiği net.
- 9Yaygın başarısızlık kalıpları
'Mention pricing' ile olumsuzu, token'larının %86'sını paylaşıyor -- sadece 3 token anlamı tersine çeviriyor. En az değişiklik en büyük farkı yaratabilir.
- 10Halüsinasyon: neden olur, nasıl azaltılır
Eğitimde hiç görülmeyen bir bağlamda bile model %100 güvenle cevap üretiyor. 'Bilmiyorum' seçeneği yok -- softmax her zaman 1'e toplanan bir dağılım üretir.
- 11RAG'e giriş
Bir sorgu, 6 belge arasından doğru olanı 0.422 benzerlikle buluyor -- alakasız belgeler 0.0. RAG, bu bulunan bilgiyi bağlama ekleyerek uydurmayı önlüyor.
- 12Ajan mantığına giriş
Bir ajan döngüsü, bir soruyu gerçek arama ve hesaplamayla, iki araç çağrısıyla çözüyor. Güvenli hesap makinesi, kötü niyetli bir girdiyi reddediyor.